PURIXAyar evi ne iş yapar?
Ayar evi, kıymetli madenleri ve kıymetli taşları analiz ederek niteliklerini ve ayarını belirleyen, sonucu ayar raporu ile bildiren kuruluştur. Özel ayar evlerini Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü yetkilendirir; kuruluş ve çalışma esasları 10 Mart 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğde yazılıdır.1
Tebliğe göre ayar evinde incelenen kıymetli madenler altın, gümüş, platin ve paladyumdur; kıymetli taşlar arasında elmas, pırlanta, yakut, zümrüt ve inci sayılır.1
Altının ayarı hangi yöntemle belirlenir?
Ayar evi, üründen numune alır ve bu numuneyi tebliğdeki yöntemle analiz eder. Her maden için ayrı bir yöntem tanımlanmıştır:1
| Maden | Yöntem | Standart |
|---|---|---|
| Altın | Kupelasyon | TS EN ISO 11426 |
| Gümüş | Volumetrik (titrasyon) | TS ISO 13756 |
| Platin | Çöktürme (gravimetrik) | TS EN ISO 11210 |
| Paladyum | Çöktürme (gravimetrik) | TS EN ISO 11490 |
Tebliğ, X-ışını spektrometrisi (XRF) yöntemine yalnızca sınırlı sayıda ya da özel olarak üretilen ziynet eşyasının analizinde yer verir.1
Ayar raporunda neler yazar?
Analizin sonunda ayar raporu düzenlenir. Raporda kıymetli madenin cinsi ve ayarı yazar. Kıymetli taşlarda ise taşın türü, boyutu, berraklığı, rengi, kesimi, doğal ya da sentetik olup olmadığı ve iyileştirme işlemi görüp görmediği bulunur.1
Sonuca itiraz edilirse ne olur?
Bu sıra tebliğin uygulama yöntemi maddesinde yazılıdır.1
Ayar evlerinin listesi nerede?
Darphane, yetkilendirdiği özel ayar evlerinin listesini yayımlar ve günceller; liste 2026 içinde de birkaç kez yenilendi, son güncelleme Ekim 2026'da duyuruldu.2 Bir ayar evine gitmeden önce Darphane'nin güncel listesine bakın.
Sık sorulanlar
Ayar evine hangi ürünler götürülür?
Altın, gümüş, platin ve paladyumdan yapılmış ürünler ile elmas, pırlanta, yakut, zümrüt ve inci gibi kıymetli taşlar.
Ayar evi altını hangi yöntemle ölçer?
Tebliğe göre altında esas yöntem TS EN ISO 11426 standardındaki kupelasyondur; bunun için üründen numune alınır.
Ayar raporunda ne yazar?
Kıymetli madenin cinsi ve ayarı yazar; kıymetli taşlarda taşın türü, rengi, berraklığı ve kesimi gibi bilgiler de bulunur.
Ayar evinin sonucuna itiraz edilebilir mi?
Evet. Numune önce başka bir ayar evinde, itiraz sürerse Darphane'de analiz edilir. Darphane'nin belirlediği ayar kesindir.
Ayar tahmin edilmez. Ölçülür.
Canlı analizde bir ölçümün ekranda nasıl göründüğünü deneyin ya da işletmeniz için teklif isteyin.