Standart dışı altın ne demek?
Türkiye'de rafinerilerin ürettiği standart külçe ve barlarda altının saflık ayarı en az 995/1000 olmak zorundadır.1 Bu sınırın altında kalan altına standart dışı denir. Tebliğdeki tam adı “standart dışı işlenmemiş kıymetli maden”dir: belirlenen en az saflık ayarından düşük saflıkta külçe, bar, dore bar, granül, toz ya da hurda şeklindeki altın, gümüş, platin ve paladyum.1
Borsa İstanbul da aynı ayrımı yapar: en az 995/1000 saflıktaki bar ve külçe hâlindeki altın standart, 995/1000'den düşük saflıktaki altın standart dışıdır. Tam 995/1000 saflık standart dışına girmez.2
Hangi şekillerde olur?
- Külçe ve bar: saflığı 995/1000'in altında kalan külçe ya da bar hâlindeki altın.1
- Dore bar: cevherden üretilen, rafinaj işleminden geçmemiş, içinde altın, gümüş ve diğer kıymetli madenleri birlikte barındıran külçe.1
- Granül: altından oluşan çok küçük kürecikler.1
- Toz ve hurda: toz ya da hurda şeklindeki altın.1
Standart ve standart dışı: sınırlar
| Maden | Standart (en az saflık) | Standart dışı |
|---|---|---|
| Altın | 995/1000 | 995/1000'den düşük |
| Gümüş | 99,9/100 | 99,9/100'den düşük |
| Platin | 99,95/100 | 99,95/100'den düşük |
| Paladyum | 99,95/100 | 99,95/100'den düşük |
Standart dışı, sahte demek mi?
Hayır. Tanım yalnızca saflık ayarına bakar: standart dışı altın da altındır, yalnızca saflığı standart külçe sınırının altındadır. Bu altın saflaştırılabilir: tebliğe göre rafinaj, hurda da dahil olmak üzere standart dışı altının belirli tekniklerle saflaştırılarak uluslararası kabul gören standartlara dönüştürülmesidir.1 Borsa İstanbul'un Kıymetli Madenler Piyasasında standart dışı altın da işlem görür.2
Kuyumcu için neden önemli?
22 ayar altın 916, 18 ayar 750, 14 ayar 585 milyemdir; üçü de 995'in altında kalır. Bu yüzden bu ayarlardaki hurda altın, tebliğdeki tanımla standart dışı sınıfına girer.1
Standart dışı, belirli bir saflık değeri değildir: binde 994 de, binde 585 de bu sınıftadır. Borsada işlem gören standart dışı altının ayar raporuna uygunluğundan, onu Borsaya teslim eden Borsa üyesi sorumludur.1 Yani standart dışı altında asıl bilgi, ölçülmüş saflıktır. Ayar tahmin edilmez, ölçülür.
Sık sorulanlar
Standart dışı altın sahte mi?
Hayır. Terim, saflığın binde 995'ten düşük olduğunu söyler; altının gerçek olup olmadığını söylemez.
995 saflıktaki külçe standart dışı mı?
Hayır. Borsa İstanbul'a göre standart dışı sınıfı 995/1000'den düşük saflıktır; tam 995/1000 saflık standarttır.
Hurda altın standart dışı sayılır mı?
Saflığı binde 995'ten düşükse evet; tebliğdeki tanımda hurda şeklindeki altın açıkça sayılır.
Dore bar nedir?
Cevherden üretilen, rafinaj işleminden geçmemiş ve içinde altın, gümüş ve diğer kıymetli madenleri barındıran külçedir.
Ayar tahmin edilmez. Ölçülür.
Canlı analizde bir ölçümün ekranda nasıl göründüğünü deneyin ya da işletmeniz için teklif isteyin.