PURIX
عیار و خلوص در هزار یعنی چه؟
عیار سهم طلای خالص در آلیاژ را از 24 می‌نویسد و خلوص در هزار آن را از 1000. این دو، دو شیوهٔ نوشتن یک نسبت‌اند: 18 عیار یعنی 18 بخش از 24 بخش طلاست و این برابر با خلوص 750 است.1
| عیار | خلوص در هزار | نسبت طلا | کجا دیده می‌شود |
|---|---|---|---|
| 24 عیار | 999 و بالاتر | طلای خالص | طلای گرمی، شمش |
| 22 عیار | 916 | 91.6٪ | النگو، سکه‌های طلای ترکیه «çeyrek» |
| 18 عیار | 750 | 75٪ | زیورآلات برلیان‌دار و طراحی‌شده |
| 14 عیار | 585 | 58.5٪ | زیورآلات روزمره |
سنگ محک
قطعه روی یک سنگ سیاه کشیده می‌شود، روی ردی که به جا می‌گذارد اسید چکانده می‌شود و رنگ رد با نمونه‌هایی که عیارشان معلوم است مقایسه می‌شود. نتیجه قضاوتی با چشم است و روی قطعه خراش میماند. هر آزمایش 1–2 دقیقه طول می‌کشد.
تست اسید
اسید مستقیماً روی سطح قطعه زده می‌شود و واکنش آن دیده می‌شود. نتیجه یک عدد دقیق نیست، بلکه یک بازهٔ عیار است (مثلاً 14–18). سطح را می‌خورد؛ در قطعه‌های آبکاری‌شده اطلاعاتی که میدهد محدود است. هر آزمایش 2–5 دقیقه طول می‌کشد.
آنالیز XRF
XRF پرتو ایکس به قطعه می‌تاباند. هر عنصر در انرژی ویژه خودش پرتو گسیل می‌کند: طلا در 9.71 keV و نقره در 22.16 keV. آشکارساز این پرتوها را می‌شمارد و نرم‌افزار آن‌ها را به نسبت تبدیل می‌کند.2
سه روش در کنار هم
| معیار | سنگ محک | تست اسید | XRF |
|---|---|---|---|
| اثر بر قطعه | خراش می‌اندازد | سطح را می‌خورد | ندارد |
| نتیجه | عیار با چشم | بازه عیار (مثلاً 14–18) | درصد همه 20 عنصر |
| زمان | 1–2 دقیقه | 2–5 دقیقه | 30–60 ثانیه |
| تشخیص آبکاری | ندارد | محدود | آبکاری نازک را آشکار می‌کند |
پرسش‌های متداول
آیا اندازهگیری XRF به قطعه آسیب میزند؟
نه. در اندازهگیری برش، خراش یا اسید وجود ندارد؛ قطعه همانطور که پیش از اندازهگیری بود باقی میماند.
مُهر 916 یعنی چه؟
نشان میدهد از هر هزار بخش، 916 بخش طلای خالص است؛ این برابر با 22 عیار است.
یک اندازهگیری چقدر طول می‌کشد؟
با PURIX X1، برای هر قطعه 30–60 ثانیه.
همه مقادیر در شرایط آزمون سازنده اندازهگیری شده‌اند و ممکن است بسته به شکل و سطح نمونه تغییر کنند.
عیار حدس زده نمی‌شود. اندازهگیری می‌شود.
در تحلیل زنده ببینید یک اندازهگیری روی صفحه چگونه نمایش داده می‌شود، یا برای کسب‌وکارتان پیش‌فاکتور بخواهید.