PURIXMihenk taşı nedir?
Mihenk taşı, değerli metal alaşımlarını test etmek için kullanılan, kayağantaşı ya da lidit gibi koyu renkli küçük bir taş tablettir. Yüzeyi ince tanelidir; altın gibi yumuşak metaller üzerinde görünür bir iz bırakır. Taşın çatlaksız olması ve asitlerle tepkimeye girmemesi gerekir.1
Yöntem çok eskidir: mihenk taşı İndus Vadisi'ndeki Harappa döneminde (MÖ 2600–1900 dolayları) ve Antik Yunan'da kullanılmıştır.1
Test nasıl yapılır?
Testte bir asit test seti kullanılır. Setteki her iğnenin ucunda ayarı bilinen bir altın örneği vardır ve ayarı iğnenin üzerinde yazar. Sarı altın için sarı altın iğneleri, beyaz altın için beyaz altın iğneleri kullanılır.2
Sonuç nasıl okunur?
Asit, gücünün yetmediği yüksek ayarlı izleri çözmez. Bilinmeyen iz kalıyorsa parça o asidin test ettiği ayardan yüksektir; ardından bir üst ayarın asidiyle aynı izlerin biraz altında test tekrarlanır.2
| Uygulanan asit | Taşta ne görürsünüz? | Ne anlama gelir? |
|---|---|---|
| 10 ayar asidi | 10 ayar izi çözüldü, bilinmeyen iz duruyor | Parça 10 ayardan yüksektir |
| 14 ayar asidi | 10 ve 14 ayar izleri çözüldü | Parça 14 ayar ya da biraz üzeridir |
Kapalıçarşı kuyumcuları da aynı mantığı anlatır: 14, 18 ve 22 ayara göre ayarlanmış, farklı derişimlerde asitler kullanılır.3 14 ayar ve altı için belirli derişimlerde nitrik asit, daha yüksek ayarlar için bir ölçü nitrik asit ile üç ölçü hidroklorik asit karışımı olan kral suyu kullanılır.2
Parçanın altın olduğundan şüphe ediliyorsa
Önce takının göze çarpmayan bir yerinde küçük bir çentik açılır ve 18 ayar asidinden bir damla bu çentiğe damlatılır. Köpüren, yeşil bir tepki parçanın altın olmayan bir metal olduğunu gösterir; o zaman ayar testine geçilmez.2
Nelere dikkat edilir?
Test asitle yapıldığı için eldiven ve koruyucu gözlük takılır, iyi havalandırılan bir yerde çalışılır.2 Eskiden kuyumcular altını dişle, yumuşaklığından ya da yere düştüğünde çıkardığı sesten anlamaya çalışırdı; bugün asitli test kullanılır.3
Sık sorulanlar
Mihenk taşı hangi taştır?
Kayağantaşı ya da lidit gibi koyu renkli, ince taneli bir taştır. Çatlaksız olmalı ve asitlerle tepkimeye girmemelidir.
Mihenk testinde hangi asit kullanılır?
Düşük ayarlar için belirli derişimlerde nitrik asit, yüksek ayarlar için nitrik ve hidroklorik asit karışımı olan kral suyu kullanılır.
Ayar iğnesi ne işe yarar?
Ucunda ayarı bilinen bir altın örneği vardır. Taşa çekilen izi, bilinmeyen parçanın iziyle karşılaştırmaya yarar.
Mihenk taşı takıya zarar verir mi?
Parça taşa sürtüldüğü için küçük bir iz alınır; GIA bu yöntemi takıya görece az zarar veren ve çabuk sonuç veren eski bir teknik olarak tanımlar.
Ayar tahmin edilmez. Ölçülür.
Canlı analizde bir ölçümün ekranda nasıl göründüğünü deneyin ya da işletmeniz için teklif isteyin.