PURIX
آیا عیار و خلوص در هزار یک چیز را می‌گویند؟
بله. عیار سهم طلای خالص در آلیاژ را از 24 بخش بیان می‌کند: 18 عیار یعنی 18 بخش از 24 بخش طلاست، یعنی 75٪ آلیاژ طلاست.1 خلوص در هزار همین سهم را از 1000 بخش می‌نویسد؛ نشان می‌دهد از هر هزار بخش وزنی، چند بخش فلز خالص است.1 طلای 24 عیار طلای خالص است و هیچ فلز دیگری ندارد.2
پشت پیشخوان طلافروشی با هر دو نوشتار روبه‌رو می‌شوید: روی یک قطعه ممکن است 18K و روی دیگری 750 نوشته شده باشد. هر دو یک نسبت را بیان می‌کنند.
فرمول تبدیل
فرمول ساده است، اما هر عیاری بر 24 بخش‌پذیر کامل نیست. 14 عیار در حساب 583.3 در هزار میشود؛ اما روی مهر 585 به کار می‌رود.12 به همین دلیل در جدول زیر مقدار محاسبه‌شده و عددی را که روی مهر دیده میشود کنار هم آورده‌ایم.
جدول تبدیل عیار به خلوص در هزار
| عیار | خلوص محاسبه‌شده | آنچه روی مهر دیده میشود | نسبت طلا |
|---|---|---|---|
| 24 عیار | 1000 | 999 | طلای خالص |
| 23 عیار | 958.3 | 958 | 95.8٪ |
| 22 عیار | 916.7 | 916 | 91.6٪ |
| 21 عیار | 875 | 875 | 87.5٪ |
| 20 عیار | 833.3 | 833 (در برخی منابع 834) | 83.3٪ |
| 18 عیار | 750 | 750 | 75٪ |
| 14 عیار | 583.3 | 585 | 58.5٪ |
| 10 عیار | 416.7 | 417 | 41.7٪ |
| 9 عیار | 375 | 375 | 37.5٪ |
| 8 عیار | 333.3 | 333 | 33.3٪ |
عددهای ستون مهر، نوشتارهای رایجی هستند که منابع آورده‌اند.12 ردیف 21 عیار با فرمول محاسبه شده است (21 ÷ 24 × 1000 = 875).
چرا عدد مهر ممکن است با حساب فرق کند؟
مهر خلوص به‌صورت عدد صحیح نوشته میشود، اما حساب اغلب اعشاری درمی‌آید. 22 عیار در حساب 916.7 در هزار است؛ روی مهر 916 دیده میشود.1 14 عیار در حساب 583.3 در هزار است؛ نوشتار اعشاری 583.3 معمولاً به کار نمی‌رود و 585 نوشته میشود.1 منابع برای 14 عیار هر دو نوشتار را میآورند: 583 و 585.2
در تبدیل معکوس هم تفاوت‌های کوچکی پیش می‌آید: 585 × 24 ÷ 1000 = 14.04 عیار و 916 × 24 ÷ 1000 = 21.98 عیار. این اعشارها از گرد کردن می‌آیند؛ هنگام خواندن، نزدیک‌ترین عیار صحیح در نظر گرفته میشود.
سهم باقی‌مانده چیست: فلزهای دیگر آلیاژ
خلوص در هزار فقط سهم طلا را می‌گوید؛ بقیه فلزهای دیگر است. برای نمونه، در آلیاژ 18 عیار طلا 75٪ است و 25٪ باقی‌مانده بیشتر مس یا نقره است.2 به یک عیار می‌توان با ترکیب‌های مختلف رسید؛ طلای زرد، سفید و رزگلد می‌توانند هم‌عیار باشند و فلزهای متفاوتی داشته باشند.2 به همین دلیل دو قطعه ممکن است هم‌عیار باشند اما رنگشان فرق کند.
تفاوت حساب و اندازه‌گیری
جدول می‌گوید هر عیار با چه خلوصی در هزار برابر است؛ نمی‌گوید قطعه‌ای که در دست دارید واقعاً چه خلوصی دارد. برای دانستن نسبت قطعه باید آن را اندازه گرفت. در آنالیز XRF آشکارساز پرتوهایی را که از قطعه می‌آیند می‌شمارد و نرم‌افزار آن‌ها را به درصد هر عنصر تبدیل می‌کند؛ عیار، خلوص و همه 20 عنصر در 30–60 ثانیه روی صفحه نمایش داده می‌شوند.3
پرسش‌های متداول
14 عیار چند در هزار است؟
در حساب 583.3 در هزار؛ روی مهر 585 نوشته میشود. نسبت طلا حدود 58.5٪ است.
21 عیار چند در هزار است؟
21 ÷ 24 × 1000 = 875 در هزار. یعنی 87.5٪ آلیاژ طلاست.
آیا 999 و 24 عیار یکی است؟
بله. منابع نوشتار 999 را معادل 24 عیار، یعنی طلای خالص، میآورند.
خلوص در هزار را چگونه به درصد تبدیل کنم؟
کافی است خلوص را بر 10 تقسیم کنید: 916 یعنی 91.6٪ طلا و 750 یعنی 75٪ طلا.
همه مقادیر در شرایط آزمون سازنده اندازه‌گیری شده‌اند و ممکن است بسته به شکل و سطح نمونه تغییر کنند.
عیار حدس زده نمی‌شود. اندازه‌گیری میشود.
در تحلیل زنده ببینید یک اندازه‌گیری روی صفحه چگونه نمایش داده میشود، یا برای کسب‌وکارتان پیش‌فاکتور بخواهید.