PURIX
Ayar ve milyem aynı şeyi mi söyler?
Evet. Ayar, alaşımdaki saf altın payını 24 parça üzerinden söyler: 18 ayar, 24 parçanın 18'inin altın olduğu, yani alaşımın %75'inin altın olduğu anlamına gelir.1 Milyem ise aynı payı 1.000 parça üzerinden yazar; ağırlıkça binde kaç parçanın saf metal olduğunu gösterir.1 24 ayar, başka metal içermeyen saf altındır.2
Kuyumcu tezgâhında iki yazım da karşınıza çıkar: bir parçanın üzerinde 18K, ötekinde 750 yazabilir. İkisi aynı oranı anlatır.
Çevirme formülü
Formül basittir ama her ayar 24'e tam bölünmez. 14 ayar hesapta 583,3 milyem eder; damgada ise 585 kullanılır.12 Bu yüzden aşağıdaki tabloda hem hesaplanan değeri hem de damgada görülen sayıyı yan yana verdik.
Ayar milyem çevirme tablosu
| Ayar | Hesaplanan milyem | Damgada görülen | Altın oranı |
|---|---|---|---|
| 24 ayar | 1.000 | 999 | Saf altın |
| 23 ayar | 958,3 | 958 | %95,8 |
| 22 ayar | 916,7 | 916 | %91,6 |
| 21 ayar | 875 | 875 | %87,5 |
| 20 ayar | 833,3 | 833 (bazı kaynaklarda 834) | %83,3 |
| 18 ayar | 750 | 750 | %75 |
| 14 ayar | 583,3 | 585 | %58,5 |
| 10 ayar | 416,7 | 417 | %41,7 |
| 9 ayar | 375 | 375 | %37,5 |
| 8 ayar | 333,3 | 333 | %33,3 |
Damga sütunundaki sayılar kaynaklarda verilen yaygın yazımlardır.12 21 ayar satırı formülle hesaplanmıştır (21 ÷ 24 × 1.000 = 875).
Damgadaki sayı neden hesaptan farklı olabilir?
Milyem damgası tam sayı olarak yazılır, hesap ise çoğu zaman küsuratlı çıkar. 22 ayar hesapta 916,7 milyemdir; damgada 916 görülür.1 14 ayar hesapta 583,3 milyemdir; ondalıklı yazımda 583,3 genellikle kullanılmaz, 585 yazılır.1 Kaynaklar 14 ayar için iki yazımı birlikte verir: 583 ve 585.2
Tersten çevirirken de küçük farklar çıkar: 585 × 24 ÷ 1.000 = 14,04 ayar, 916 × 24 ÷ 1.000 = 21,98 ayar eder. Bu küsuratlar yuvarlamadan gelir; okurken yakındaki tam ayar alınır.
Kalan pay nedir: alaşımın öteki metalleri
Milyem yalnızca altının payını söyler; geri kalanı başka metallerdir. Örneğin 18 ayar alaşımda altın %75, kalan %25 çoğunlukla bakır ya da gümüştür.2 Aynı ayara farklı karışımlarla ulaşılabilir; sarı, beyaz ve pembe altın aynı ayarda olup farklı metaller içerebilir.2 Bu yüzden iki parçanın ayarı aynıyken rengi farklı olabilir.
Hesap ile ölçüm arasındaki fark
Tablo, bir ayarın kaç milyeme karşılık geldiğini söyler; elinizdeki parçanın gerçekte kaç milyem olduğunu söylemez. Parçanın oranını bulmak için ölçmek gerekir. XRF analizinde dedektör parçadan gelen ışınları sayar, yazılım oranlara çevirir; ayar, milyem ve 20 elementin oranı 30–60 saniyede ekranda görünür.3
Sık sorulanlar
14 ayar kaç milyem?
Hesapta 583,3 milyemdir; damgada 585 olarak yazılır. Altın oranı yaklaşık %58,5'tir.
21 ayar kaç milyem?
21 ÷ 24 × 1.000 = 875 milyem. Alaşımın %87,5'i altındır.
999 ile 24 ayar aynı şey mi?
Evet. Kaynaklar 999 yazımını 24 ayara, yani saf altına karşılık olarak verir.
Milyemi yüzdeye nasıl çeviririm?
Milyemi 10'a bölmeniz yeterli: 916 milyem %91,6, 750 milyem %75 altın demektir.
Tüm değerler üreticinin test koşullarında ölçülmüştür; numunenin şekline ve yüzeyine göre değişebilir.
Ayar tahmin edilmez. Ölçülür.
Canlı analizde bir ölçümün ekranda nasıl göründüğünü deneyin ya da işletmeniz için teklif isteyin.