Khi thu mua vàng cũ, kiểm tra kara như thế nào?

Vì sao kara của vàng cũ phải kiểm tra riêng?

Vàng cũ không phải là một lô đồng nhất: trong một túi có thể có những món khác kara, làm ở những xưởng khác nhau, có món đã sửa, có món được mạ. Vì vậy kara của từng món được kiểm tra riêng, và không mặc định một mức kara cho cả túi.

Kara cho biết phần vàng nguyên chất trong hợp kim trên 24 phần; khi cùng tỷ lệ đó được viết trên 1.000 phần, gọi là tuổi vàng (phần nghìn). Ví dụ, 18 kara tương ứng với 750 phần nghìn; trên trang sức 14 kara, dấu kara thường là 585.¹ Mục đích của việc kiểm tra là xem món hàng có thật sự chứa vàng theo tỷ lệ đó hay không.

Dấu đóng cho biết gì và không cho biết gì?

Một con số như 585 hay 750 trên món hàng thường là dấu kara do chính nhà sản xuất đóng. Dấu như vậy không cho thấy một tổ chức độc lập đã đo món hàng; đó là lời công bố của nhà sản xuất.² Cũng có những ký hiệu trông giống dấu đóng nhưng không mang ý nghĩa kara.²

Nếu cạnh dấu có chữ viết tắt như GF hay RGP, hoặc một phân số như 1/20, con số đó không mô tả toàn bộ món hàng mà mô tả lớp vàng trên bề mặt. Chúng tôi giải thích chi tiết các ký hiệu này trong bài Làm sao nhận biết hàng mạ vàng? Tóm lại, dấu đóng được đọc và ghi lại, nhưng riêng nó không được coi là bằng chứng về kara.

Cần chú ý gì ở một món vàng cũ?

Que hàn là một hợp kim riêng dùng để nối các bộ phận của món trang sức. Các loại que hàn cứng dùng trong nghề kim hoàn chứa tỷ lệ cao kim loại được hàn; que hàn vàng gồm vàng, bạc, đồng và kẽm.³ Nghĩa là thành phần tại mối hàn có thể khác với thân. Hướng dẫn về đá thử vàng của GIA cũng nói nên lấy mẫu ở phần không lộ ra ngoài của món hàng và xa các mối hàn.⁴

Từng bước tại bàn thợ kim hoàn

Khi thu mua vàng cũ, hãy đo kara trước mặt khách. Kết quả hiện trên màn hình; dấu đóng, việc kiểm tra bằng mắt và phép đo được đánh giá cùng nhau.

Các phương pháp đo và giới hạn của chúng

Đá thử vàng và axit: món hàng được chà lên một viên đá đen; vệt của nó được đặt cạnh vệt của các kim có kara đã biết, rồi axit được quét lên. Dựa vào vệt nào bị tan, kara của món hàng được xác định bằng cách so sánh.⁴ Hướng dẫn cũng mô tả việc khía một vết nhỏ ở chỗ khuất trên món hàng và nhỏ axit lên phần kim loại mới lộ ra: phản ứng màu xanh lá mạnh, sủi bọt cho thấy món hàng là kim loại không phải vàng.⁴

XRF: Ống chiếu tia X vào món hàng từ phía dưới. Mỗi nguyên tố phát ra tia ở mức năng lượng riêng: vàng ở 9,71 keV, bạc ở 22,16 keV. Đầu dò đếm các tia này và phần mềm chuyển chúng thành tỷ lệ.⁶ Phép đo không cắt, không cạo, không dùng axit; món hàng vẫn giữ nguyên như trước khi đo. XRF đo bề mặt: với lớp mạ mỏng, kim loại nền bên dưới (vd. đồng, kẽm) hiện ra trong kết quả và lớp mạ bị lộ.⁵

Phép thử phá hủy: phân tích nung chảy (fire assay) là phương pháp trong đó mẫu được nung chảy ở nhiệt độ cao và bị tiêu hao hoàn toàn; đây là phương pháp tiêu chuẩn được công nhận để đánh giá quặng vàng.⁷ Nếu nghi ngờ về lớp mạ dày hoặc độn lõi không thể giải tỏa bằng phép đo, nên dùng một phép thử phá hủy như vậy.

Câu hỏi thường gặp

Mọi giá trị được đo trong điều kiện thử nghiệm của nhà sản xuất và có thể thay đổi tùy theo hình dạng và bề mặt của mẫu.